[Bölüm 10] Python Dilindeki Temel Veri Tiplerine Giriş

Merhaba arkadaşlar, bu yazımda Python programlama dilinde var olan temel veri tiplerine giriş yapacağız. Sonraki 5 Python yazımda da bu veri tiplerini kendi içerisinde detaylı bir şekilde sizlere aktarmaya çalışacağım. Bu veri tipleri listeler (list), demetler (tuples), sözlükler (dicts), kümeler (sets) ve karakter dizileridir (str).

Liste (list) Veri Yapıları

Listeler isminden de anlaşılacağı üzere kendisinde barındırdığı elemanları olan bir veri yapısıdır ve bu elemanları daha sonra sıra sayısını belirtmek suretiyle değiştirebiliyoruz ya da silebiliyoruz. (Matlab’te matris elemanlarını değiştirdiğimiz gibi) Python dilindeki list yapıları aynı zamanda bir diğer veri yapısı olan tuple veri yapılarını yani demetleri de kendi bünyesinde eleman olarak barındırabilir.

Şimdilik listeler ile ilgili bilmemiz gereken bilgi listelerin [ ] gibi köşeli parantezler ile belirtilip bu köşeli parantezlerin içerisine birbirlerinden virgül ile ayrılan elemanlarının yerleştirildiğidir.

Örnek:

liste1 = []
liste2 = [1907, 1920, 1923]
liste3 = [1907, 'elektrikvadisi', 'mühendislik']

Demet (Tuple) Veri Yapıları

Demet veri yapılarında ise listelerden farklı olarak elemanları [ ] köşeli parantezlerde değil de ( ) normal parantezlerde belirtip yine listelerdeki gibi virgül ile birbirinden ayırıyoruz. Lakin demetlerde demetin elemanını sonradan değiştirip silemeyiz ve demet veri yapılarının indisleri 0’dan başlar.
Aşağıda demetler ile ilgili şimdilik bilmemiz gereken bilgileri örnekledim.

a=(1,3,5,7,9,11)
type(a)

Çıktı:

tuple
a=(1,3,5,7,9,11)
a[3:7]

Çıktı:

(7,9,11)
asalsayılar=(2,3,5,7,11,13,17,19,23,29)
isimler=('hamit','can')
sehirler=['samsun','istanbul']

print(asalsayılar,isimler,sehirler)

Çıktı:

(2, 3, 5, 7, 11, 13, 17, 19, 23, 29) ('hamit', 'can') ['samsun', 'istanbul']

Sözlük (dicts) Veri Yapıları

Sözlük veri yapıları ise { } süslü parantezlerle elemanlarını kapsar ve bu elemanlar virgül ile birbirinden ayrılır. Listelerde olduğu gibi sonradan elemanlarını değiştirebilirsiniz. Burada önemli olan bilgi dicts yapılarındaki elemanların değerlerinin elemanın hemen kendisinden sonra (:) iki nokta ile belirtilmesidir. Aşağıya şimdilik ufak bir örnek veriyorum.

harfsayıları = {'elektrik':8, 'vadisi':6}
a = harfsayıları['elektrik']
b = harfsayıları['vadisi']
print(a)
print(b)

Çıktı:

8
6

Küme (set) Veri Yapıları

Python dilindeki kümeler tıpkı matematiksel işlemlerdeki kümeler gibidir. Elemanları { } süslü parantezlerle gösterilirler ve virgül ile birbirlerinden ayırılırlar.
Burada bilmemiz gereken ekstra bilgi set() fonksiyonudur. set() fonksiyonu kapsadığı elemanlardan bir küme oluşturur ve tekrarlanan elemanları ayrıştırır. Aşağıda bununla ilgili bir kaç örnek verdim inceleyebilirsiniz.

kumeornegi={1,3,5,7,9,11}
site={'elektrikvadisi'}
set(site)

Çıktı:

{'a', 'd', 'e', 'i', 'k', 'l', 'r', 's', 't', 'v'}

Bir elemanın kümenin içerisinde olup olmadığını ise in komutuyla sorgularız ve kümede o eleman mevcut ise True değilse False çıktısını alırız. Aşağıda örneği mevcuttur.

rakamlar={0,1,2,3,4,5,6,7,8,9}
print(0 in rakamlar)
print(5 in rakamlar)
print(7 in rakamlar)
print(11 in rakamlar)
print(17 in rakamlar)

Çıktı:

True
True
True
False
False

Matematiksel operatörleri kullanarak kümeler üzerinde işlemler yapabilirsiniz.

rakamlar={0,1,2,3,4,5,6,7,8,9}
asalsayılar={2,3,5,7,11,13,17,19}
rakamlar,asalsayılar

Çıktı:

({0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9}, {2, 3, 5, 7, 11, 13, 17, 19})
rakamlar={0,1,2,3,4,5,6,7,8,9}
asalsayılar={2,3,5,7,11,13,17,19}

a=rakamlar-asalsayılar
b=rakamlar&asalsayılar
c=rakamlar|asalsayılar

print(a)
print(b)
print(c)

Çıktı:

{0, 1, 4, 6, 8, 9}
{2, 3, 5, 7}
{0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 11, 13, 17, 19}

Karakter Dizileri (str) Veri Yapıları

String veri yapılarıyla ilgili daha sonra detaya ineceğim. Şimdilik aşağıdaki basit örnekle bir fikir sahibi olalım.

string1='Hamit '
string2='Can '
string3='Dinç'

a=string1+string2+string3
print(a)

Çıktı:

Hamit Can Dinç